Powrót do archiwum
Bóle kości i reumatyzm

Bardzo często mylnie uznajemy nasze odczucia bólowe za bóle reumatyczne. Wielokrotnie ból kości i stawów w obrębie kończyn dolnych uznajemy za bóle reumatyczne nóg, a bóle kości różnego pochodzenia zwykle identyfikujemy z reumatyzmem.

Warto wiedzieć, że w większości przypadków te mniej lub bardziej intensywne bóle kości, które dokuczają nam podczas najzimniejszych i najwilgotniejszych miesięcy w roku, nie są jednak w żadnym wypadku związane z prawdziwymi reumatyzmem, który należy do złożonych i poważnych patologii klinicznych.

Czym są choroby reumatyczne

Ogólny termin „choroby reumatyczne” odnosi się do chorób przewlekłych lub ostrych, różniących się miedzy sobą. Ich cechą wspólną jest ból kości i występowanie ognisk zapalnych, głównie w kończynach, ścięgnach, mięśniach oraz innych obszarach. Dwie spośród najważniejszych chorób reumatycznych to reumatoidalne zapalenie stawów oraz choroba reumatyczna (zwana inaczej gorączką reumatyczną).

Reumatoidalne zapalenie stawów

Reumatoidalne zapalenie stawów to schorzenie autoimmunologiczne, w którym układ odpornościowy, mający zapewnić organizmowi ochronę przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi, zaczyna go atakować. Choroba ta zajmuje przede wszystkim małe stawy. W jej przebiegu obserwuje się symetryczne występowanie zmian w stawach obu rąk, obu nadgarstków, obu łokci, itd. Towarzyszą jej ból kości i stawów, sztywność (szczególnie rano) oraz obrzęk. Chorzy odczuwają bóle reumatyczne nóg i rąk.  W przypadku braku odpowiedniego leczenia stawy ulegają stopniowej deformacji prowadzącej do poważnego upośledzenia zdolności ruchowej. Niekiedy choroba atakuje duże stawy i ścięgna. W badaniu krwi zazwyczaj wykrywa się obecność tzw. autoprzeciwciał, nazywanych czynnikiem reumatoidalnym.

Choroba reumatyczna

Jest to ostra choroba zapalna, która może być następstwem powikłań po przebyciu ostrego zakażenia górnych dróg oddechowych (angina, ostre paciorkowcowe zapalenie gardła), wywołanego przez paciorkowce beta-hemolizujące typu A. W tym przypadku specyficzne przeciwciała, wytwarzane przez układ odpornościowy organizmu do zwalczenia czynników chorobotwórczych, po wyleczeniu infekcji przemieszczają się i atakują różne narządy i układy: stawy, tkankę podskórną, czasem ośrodkowy układ nerwowy, a przede wszystkim serce, w którym mogą spowodować poważne uszkodzenia w obrębie zastawek (w trakcie osłuchiwania wykrywa się szmery w sercu). Badania krwi wykazują w takich przypadkach zwiększenie liczby krwinek białych, podniesienie poziomu odczynu Biernackiego (OB), zwiększenie odczynu antystreptolizynowego (ASO) i stężenia białka C-reaktywnego (CRP).

Powszechny ból kości

Ból kości jest zjawiskiem powszechnym zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Wywołany jest zazwyczaj przez zaawansowane zapalenie stawów, w trakcie którego występuje proces zwyrodnieniowy, który najpierw obejmuje chrząstkę stawów, a następnie kości, kapsułę i torebkę stawową. Zapalenie stawów ma charakter przewlekły, dotyka głównie bioder, kolan, kręgosłupa, rąk i stóp, powodując ból kości i stawów, szczególnie dotkliwy rano. W najbardziej zaawansowanych stanach ból ten przechodzi w ciągły, ponadto towarzyszą mu ograniczenia ruchowe i bóle reumatyczne nóg, co może prowadzić nawet do zupełnego unieruchomienia. Chorobę tę leczy się, stosując leki przeciwbólowe i  przeciwzapalne, a zwłaszcza fizjoterapię (ćwiczenia, masaże, itd.). W stanach najbardziej zaawansowanych może być konieczne przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego w celu zastąpienia stawu dotkniętego zapaleniem endoprotezą.

Na szczęście znaczna część przypadków bólu kości jest spowodowana złymi nawykami, takimi jak siedzący tryb życia lub zła postawa, a szczególnie długotrwała praca za biurkiem lub powtarzanie wciąż tych samych ruchów. Można temu zaradzić poprzez aktywność fizyczną, a także odpowiednią organizację pracy zakładającą krótkie przerwy na rozluźnienie mięśni. Ponadto należy unikać chłodu i przeciągów oraz nagłych zmian temperatur i klimatyzowanych pomieszczeń. Trzeba też ubierać się stosownie do warunków atmosferycznych chroniąc układ kostny przed zimnem i wilgocią.

Powrót do archiwum