Powrót do archiwum
Grypa
Co roku powraca i zmusza miliony ludzi na całym świecie do leżenia w łóżku, ma więc cechy epidemii. W Polsce w największym stopniu atakuje między listopadem a marcem. Grypa jest jedną z najczęstszych chorób. Jest to infekcja wywołana przez wirusa atakującego układ oddechowy - od nosa do płuc. Jest bardzo zakaźna i rozprzestrzenia się szybko drogą kropelkową, zwłaszcza w zatłoczonych środowiskach, takich jak szkoły, biura lub domy opieki. Nie jest zbyt ciężką chorobą: w większości przypadków przechodzi po tygodniu, nawet jeśli przez dłuższy czas utrzymuje się silne osłabienie. Nieleczona grypa może jednak powodować poważne powikłania. W grupie największego ryzyka znajdują się osoby w podeszłym wieku, pacjenci z chorobami serca, osoby cierpiące na choroby układu oddechowego, niemowlęta, kobiety w ciąży, osoby niepełnosprawne. Ponieważ wirusy grypy zmieniają się z roku na rok, ich nowe postaci nie są rozpoznawane przez przeciwciała większości populacji, które są bezradne wobec nowego szczepu wirusa. Dlatego też szczepienie, stanowiące faktyczną obronę przed grypą, powinno być powtarzane co roku.

Wirusy
Wirusy wywołujące grypę należą do rodziny ortomyksowirusów i różnią się od innych wirusów wywołujących choroby zakaźne dwoma cechami. Przede wszystkim tym, że nie ma jednego typu wirusa, lecz jest ich kilka: A, B i C. Pierwsze dwa są odpowiedzialne za klasyczną formę grypy, natomiast typ C, zwykle bezobjawowy, wywołuje infekcję podobną do przeziębienia.
Wirusy typu A krążą wśród ludzi i innych gatunków zwierząt (ptaki, świnie, konie) i dzielą się na podtypy. Zazwyczaj wirus przenosi się z ptaków na świnie, a następnie na człowieka. Wirusy typu B występują tylko u ludzi i nie mają wyraźnego podziału na podtypy. Wirusy grypy ulegają mutacjom, czyli zmieniają się każdego roku, zmuszając w ten sposób nasz układ odpornościowy do wytwarzania ciągle nowych przeciwciał, zdolnych stawić im czoła i pokonać je. Na przykład, jeżeli dana osoba zwalczyła w poprzednim roku infekcję wywołaną wirusem typu A, z pewnością będzie odporna na jego nawroty w kolejnych latach, ale ten sam wirus może się pojawić w zmienionej postaci i organizm musi wytworzyć nowe przeciwciała, żeby go zneutralizować.
Wirusy grypy przeżywają tylko w komórkach górnych dróg oddechowych: nosa, gardła i krtani. Oznacza to, że jeżeli podczas grypy lub w jej  następstwie rozwinie się  odoskrzelowe zapalenie płuc, to nie wirusy grypy mogą być za nie odpowiedzialne. W tym przypadku choroba jest spowodowana przez bakterie, które atakują oskrzela i płuca, wykorzystując osłabienie pacjenta.
Wirus atakujący domowe i dzikie ptactwo (w tym kury) nosi nazwę wirusa ptasiej grypy. Zazwyczaj nie atakuje on ludzi, chociaż w 1997 r. w Hongkongu miało miejsce kilka sporadycznych przypadków ptasiej grypy u ludzi, którzy mieli wcześniej bezpośredni kontakt z zakażonymi zwierzętami (rolnicy, rzeźnicy i weterynarze).Wirus ptasiej grypy nie jest przenoszony poprzez spożycie zakażonego mięsa ani jaj.

Rodzaje epidemii
Jedną z cech grypy jest to, że jej wirusy nieustannie zmieniają swoją charakterystykę. Jeżeli zmiany są poważne, w pewnych okolicznościach może to rodzić poważne konsekwencje dla populacji, która przez to, że nigdy nie zetknęła się z nowym wirusem, nie ma wystarczającej odporności, w związku z czym łatwiej choruje. Zjawisko to może prowadzić do wystąpienia w każdej grupie wiekowej epidemii o światowym zasięgu, zwanej pandemią.
Pandemie występują  w nieprzewidywalnych odstępach czasu. W XX wieku pojawiły się w 1918 r. (hiszpanka, podtyp H1N1)), w 1957 r. (azjatycka, podtyp H2N2) i w 1968 r. (grypa Hongkong, podtyp H3N2). Najpoważniejsza z nich - hiszpanka, spowodowała śmierć co najmniej 20  milionów osób.
Pojawienie się szczepu wirusa  o zupełnie nowym rodzaju białka z pewnością nie wystarczy, aby mówić o pandemii. Nowy wirus musi mieć zdolność skutecznego przenoszenia się z człowieka na człowieka.
Oto kilka charakterystyk infekcji grypowych:
  • pandemia: rozprzestrzenia się na całym świecie;
  • epidemia: występuje na poziomie lokalnym;
  • endemiczna: sporadyczne przypadki występują w ciągu całego roku;
  • sezonowa: w północnych szerokościach geograficznych występuje w zimie, a w południowych - na wiosnę.

Trochę historii
Od najdawniejszych czasów wirusy grypy były prawdopodobnie główną przyczyną chorób. Pierwszy wybuch grypy miał miejsce w 1173 r. Pierwsze opisy epidemii, charakteryzujących się występowaniem objawów grypopodobnych, sięgają V wieku p.n.e. w Grecji. Pojawiały się one przez całą erę chrześcijańską, co dowodzi, że grypa od tysięcy lat dotyka naszą populację. Ostatnio sugeruje się, że opisana przez Tukidydesa zaraza w Atenach, która pojawiła się w latach 430 - 427 p.n.e., była w rzeczywistości grypą z powikłaniami. Pierwszy przypadek pandemii miał miejsce w 1580 r.  Od tego czasu opisano 31 przypadków pandemii, z których największa miała miejsce w latach 1918-19 (Hiszpania), gdy w wyniku 3 kolejnych fal zarejestrowano na całym świecie około 21 milionów zgonów. Wirus grypy został odkryty w 1918 roku, ale pierwsza izolacja wirusa grypy u ludzi nastąpiła dopiero w 1933 w Anglii. Wirusa grypy B wyizolowano w 1939 roku, a wirusa C - w 1950 roku. Od 1940 r. wirusy grypy są izolowane co roku w różnych częściach świata w czasie epidemii i pandemii. Epidemie grypy wywołane przez wirusy grypy typu A pojawiają się co 2 lata, a wywołane przez wirusy grypy typu B (zazwyczaj występują rzadziej i są mniej poważne) występują co 3-4 lata.

Zakażenie
Przekazanie wirusa następuje z osoby na osobę drogą kropelkową: wirus rozprzestrzenia się poprzez krople śliny zawieszone w powietrzu, uwalniane w czasie kichania lub kaszlu przez osoby już zakażone, lub po prostu przez dotknięcie dłońmi powierzchni przedmiotów dotykanych wcześniej przez osoby chore. Wirus zazwyczaj wnika do organizmu przez nos lub usta i szybko namnaża się w drogach oddechowych. W chwili zakażenia nie odczuwamy żadnej niedyspozycji, ale już w tym momencie wirus zaczyna się namnażać. Epizod grypy w obrębie wspólnoty lub regionu po nagłym początku osiąga ostrą fazę w ciągu trzech tygodni, a następnie w krótkim czasie (6-10 tygodni) ulega wygaszeniu. Epidemie wywołane przez wirusa grypy typu A mogą występować okresowo na oddziałach szpitalnych lub w obrębie innych zamkniętych populacji (np. osoby w podeszłym wieku przebywające w zakładach opieki długoterminowej).
W takich sytuacjach epidemiologiczne charakterystyki choroby (krótki okres inkubacji, przenoszenie drogą kropelkową) mogą powodować wybuchy epidemii, które zwykle są stosunkowo krótkotrwałe (1-3 tygodni). Podczas takich epidemii często dochodzi do zakażeń wtórnych wśród personelu szpitalnego (wskaźnik zapadalności wynosi 20-50%), a personel może przenosić dalej infekcję na podatnych pacjentów.

Pierwsze objawy grypy
Grypa zjawia się nagle, z dnia na dzień, bez ostrzeżenia. Pojawia się złe samopoczucie i osłabienie. Po okresie inkubacji, który może trwać od jednego do trzech dni, występują pierwsze typowe objawy tej sezonowej choroby. Grypa zaczyna się nagle wysoką gorączką, która szybko - w ciągu 12-24 godzin - osiąga górną granicę (39-40° C), występuje uczucie zimna i silne dreszcze z charakterystycznym „łamaniem w kościach”. Następnie pojawia się ból głowy, któremu często towarzyszy nadwrażliwość na światło (światłowstręt).

Podatne grupy wiekowe
Dzieci w wieku szkolnym ogrywają kluczową rolę w rozprzestrzenianiu się infekcji w obrębie grupy. Zwiększenie absencji w szkole jest wczesnym sygnałem epidemiologicznym wybuchu epidemii grypy. Innym sygnałem jest zwiększenie się liczby wizyt u lekarzy rodzinnych i na pogotowiu ratunkowym z powodu infekcji górnych dróg oddechowych. W zależności od grupy wiekowej dotkniętej epidemią istnieją pewne różnice w objawach grypy. U noworodków i niemowląt przeważają objawy niespecyficzne: pojawiają się wymioty i biegunka, często bez gorączki.
Największa zapadalność na grypę dotyczy dzieci w wieku szkolnym oraz młodzieży; zapadalność zmniejsza się wraz z wiekiem  tak, że jej wskaźnik jest około cztery razy mniejszy u osób w wieku powyżej 60 roku życia niż u osób młodszych. U osób w podeszłym wieku grypa może mieć inne charakterystyki niż u młodszych dorosłych. Początkowo objawy mogą być bardziej subtelne (zwłaszcza u osób w wieku powyżej 70 lat), z gorączką rzadko przekraczającą 38°C, podczas gdy przeważają zaburzenia behawioralne oraz objawy neurologiczne (ospałość, splątanie, zawroty głowy, nietrzymanie moczu i kału), nasilające również ryzyko przypadkowych upadków. Najwyższe wskaźniki hospitalizacji zanotowano u dzieci w wieku poniżej 5 lat oraz u osób w podeszłym wieku (powyżej 65. roku życia), wynoszące 3- 6 na 1000 osób przyjmowanych do szpitala w czasie epidemii.

Pory roku, w których występuje grypa
W krajach o umiarkowanym klimacie zwykle pojawia się zimą lub wczesną wiosną. Sytuacja wygląda zupełnie odwrotnie w krajach tropikalnych, gdzie infekcja ma tendencję endemiczną z ogniskami epidemii występującymi nawet kilka razy w roku.
Dotychczas nie udało się wyraźnie określić sezonowości epidemii grypy: według jednej z wiarygodnych hipotez powodem wystąpienia epidemii grypy może być ponowne pojawienie się wirusa w danej porze roku oraz czynniki behawioralne, wpływające na krążenie wirusa (np. początek roku szkolnego i przeludnienie.) W krajach strefy umiarkowanej i na półkuli północnej grypa rozprzestrzenia się od października do kwietnia (ze szczytem zachorowań od grudnia do marca), a w strefie śródziemnomorskiej i na półkuli południowej pojawia się od kwietnia do września-października.

Częstotliwość występowania
Szacuje się, że podczas typowego sezonu grypowego około 10% ludności świata (500 mln osób) choruje na grypę. We Włoszech każdego roku choruje od 2,5 do 3 milionów osób. Częstotliwość występowania przypadków grypy, choć bardzo różna w poszczególnych epidemiach, wynosi około 10-20% ogółu populacji. System nadzoru epidemiologicznego i wirusologicznego szacuje wskaźnik występowania grypy w populacji ogólnej na poziomie 5%, podczas gdy w grupie wiekowej 0-14 lat, która jest grupą najbardziej dotkniętą, odsetek ten wynosi około 15%. Podczas pandemii wskaźnik zapadalności może osiągnąć poziom nawet  50% populacji ogólnej.

Diagnostyka
Kliniczne rozpoznanie grypy nie jest proste. Występuje wiele mikroorganizmów (głównie wirusy, ale również bakterie), które mogą wywoływać ostre zakażenia dróg oddechowych podobne do grypy. Kliniczna definicja zaproponowana przez Światową Organizację Zdrowia podaje, że u pacjenta występują następujące objawy: nagłe pojawienie się gorączki (39° C lub większa), bóle mięśni i zaburzenia układu oddechowego. Jest to prosta definicja, która pozwala odróżnić objawy grypy od innych ostrych zakażeń układu oddechowego. Z praktycznego punktu widzenia, oprócz objawów, ważne jest monitorowanie lokalnych tendencji epidemiologicznych infekcji, czyli ile innych przypadków grypy wystąpiło w danym środowisku.
Rozpoznanie grypy wymaga potwierdzenia laboratoryjnego: bezpośrednie wyizolowanie wirusa jest rutynowo wykonywane tylko przez wyspecjalizowane laboratoria działające przy  ośrodkach odpowiedzialnych za kontrolowanie epidemii.

Zalecane badania
Zazwyczaj lekarz diagnozuje grypę, opierając się zarówno na objawach zgłaszanych przez pacjenta w czasie wywiadu i badania wykonanego w czasie wizyty, jak też na podstawie jednoczesnego współwystępowania wielu innych przypadków grypy w danej społeczności. W związku z tym nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowych testów diagnostycznych. Jeśli lekarz podejrzewa powikłanie grypy, np. zapalenie płuc, zleci przeprowadzenie szeregu badań, takich jak badanie krwi i prześwietlenie klatki piersiowej.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza 
Należy skontaktować się z lekarzem w następujących przypadkach:
  • jeśli grypa dotyczy małego dziecka, osoby w podeszłym wieku lub osoby z chorobami płuc lub serca;
  • jeśli temperatura wynosi powyżej 39 °C lub jeśli niewielka lub umiarkowana gorączka nie obniża się w ciągu trzech dni;
  • jeśli wystąpi jeden lub więcej z następujących objawów: sztywność w obszarze między szyją a łopatkami, duszność, kaszel, ból w klatce piersiowej, nieregularne bicie serca, nieregularne krążenie krwi, zwłaszcza w rejonie kostek, w którym pojawiają się obrzęk i widoczna sieć żylna;
  • jeśli rekonwalescencja trwa długo i towarzyszy jej kaszel i uczucie zmęczenia.

Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli chory na grypę należy do jednej z wymienionych grup ryzyka (dzieci, osoby w podeszłym wieku i osoby przewlekle chore), czyli istnieje ryzyko wystąpienia powikłań. Należy skonsultować się z lekarzem także w przypadku, gdy występują trudności w oddychaniu, ból w klatce piersiowej, kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny o zielonkawo-żółtym zabarwieniu, szczególnie silny ból gardła, lub jeśli po początkowej poprawie choroba trwa ponad tydzień lub wydaje się nasilać.

Domowe środki zaradcze
W przypadku zachorowania na grypę  dobrą metodą  jest stosowanie pewnych zasad higieny i postępowania:
  • odpoczywać w łóżku, unikając warunków takich, jak zbyt suche powietrze w pomieszczeniu (na przykład korzystając z nawilżacza);
  • nie okrywać się zbytnio, zwłaszcza w przypadku wysokiej gorączki, co sprzyja przegrzewaniu;
  • stosować lekką dietę, ale o wystarczającej ilości kalorii;
  • zapewnić dobre nawodnienie organizmu przez picie co najmniej litra wody dziennie, soków owocowych, rosołu i mleka;
  • powstrzymać się od palenia tytoniu i spożywania napojów alkoholowych.

Powikłania
Powikłania grypy występują wtedy, gdy infekcja nie ogranicza się jedynie do górnych dróg oddechowych, ale przenosi się również  na przykład na: krtań oskrzela. Najczęstsze powikłania to zapalenie oskrzeli i zapalenie płuc, zazwyczaj wywołane przez bakterie. Najbardziej niebezpieczne dla osób w podeszłym wieku i osób cierpiących na przewlekłe choroby układu oddechowego oraz choroby serca jest zapalenie płuc: jego pojawienie się podnosi 3-5 krotnie wskaźnik hospitalizacji u dorosłych z chorobami wysokiego ryzyka.
Z grypą są związane dwa rodzaje zapalenia płuc: pierwotne wirusowe zapalenie płuc i wtórne zapalenie płuc; niekiedy oba te rodzaje mogą współistnieć.
Najcięższą postacią powikłań, występującą na szczęście bardzo rzadko, jest piorunujące zapalenie płuc: gdy pod koniec ostrej fazy grypy stan pacjenta ulega pogorszeniu zamiast poprawiać się, występuje skrajne wyczerpanie i pacjentowi zagraża śmierć.

Wirusowe zapalenie płuc
Pierwotne wirusowe zapalenie płuc jest spowodowane przez sam wirus grypy. Większość osób hospitalizowanych w okresach epidemii tej choroby ma powyżej 40 lat. W 40% przypadków nie występują u nich czynniki ryzyka, związane zwykle z wystąpieniem powikłań, takie jak np. choroby krążenia, choroba reumatyczna serca, nowotwory, przeszczepy narządów, stosowanie cytostatyków (leków hamujących podziały komórkowe) lub kortykosteroidów, ciąża, zakażenie wirusem HIV.
U pacjentów występują objawy grypopodobne, którym towarzyszy uporczywy kaszel, duszność, przyspieszenie oddechu, mogące prowadzić do niewydolności oddechowej (ARDS).
Odstęp czasu pomiędzy wystąpieniem grypy a pojawieniem się objawów płucnych jest zmienny (poniżej 1 dnia do 20 dni), ale w większości przypadków ciężka niewydolność oddechowa występuje między pierwszym a czwartym dniem. W połowie przypadków występuje obfite odkrztuszanie, czyli uwalnianie z kaszlem wytworzonego śluzu. U jednej trzeciej pacjentów występuje krwawienie z ust (krwioplucie). Chociaż techniki wspomagania oddychania przyczyniły się do poprawy sytuacji ciężko chorych pacjentów, wskaźnik śmiertelności nadal pozostaje wysoki i wynosi około 50%.

Wtórne zapalenie płuc
Częstym powikłaniem infekcji wywołanej wirusem grypy jest wtórne bakteryjne zapalenie płuc. Ten rodzaj zapalenia płuc jest wywoływany przez bakterie: najczęściej Streptococcus pneumoniae, a następnie Staphylococcus aureus (izolowane w 25% przypadków). W pozostałych przypadkach są to inne bakterie, takie jak Haemophilus influenzae i pałeczki Gram-ujemne. Objawem infekcji bakteryjnej może być ponowne pojawienie się gorączki, utrzymujące się objawy oddechowe i kaszel produktywny występujący w drugim tygodniu. Wraz z rozwojem zapalenia płuc kaszel pogarsza się i zwiększa się wytwarzanie plwociny (ropa lub krew).
Grypa może powodować zaostrzenie stanu pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc lub pogorszenie czynności płuc u chorych na mukowiscydozę. U chorych na astmę w okresie od 5 do 10 dni po wystąpieniu grypy może pojawić się duszność, charakteryzująca się trudnościami w oddychaniu, związana z nadwrażliwością oskrzeli.

Inne powikłania
Rzadko wirus grypy jest izolowany poza układem oddechowym.
Epidemie grypy mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zapalenia opon mózgowych (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych otaczających centralny układ nerwowy - mózg i rdzeń kręgowy) w wyniku uszkodzeń spowodowanych przez wirus w błonie śluzowej jamy nosowo-gardłowej lub przejściowego stanu zahamowania odporności. Choroba pojawia się do 2 tygodni po grypie.
Innymi powikłaniami neurologicznymi wywołanymi  przez wirus grypy mogą być drgawki związane z wysoką gorączką, zwłaszcza u dzieci; zapalenie mózgu (zapalenie obejmujące ośrodkowy układ nerwowy w jamie czaszki); zespół Reye'a charakteryzujący się zapaleniem mózgu (z obrzękiem mózgu), zapalenie wątroby i hipoglikemia (niskie stężenie cukru - glukozy we krwi). Ten ostatni przypadek częściej dotyczy dzieci, którym podano kwas acetylosalicylowy (aspirynę). Często był wiązany z epidemią grypy typu B.
Zespół wstrząsu toksycznego może wystąpić do tygodnia od pojawienia się grypy. Może być spowodowany infekcją dróg oddechowych wywołaną przez bakterie, takie jak  Staphylococcus aureus lub, rzadziej, paciorkowce grupy A. Innym rzadkim powikłaniem grypy jest zapalenie mięśnia sercowego. Jego występowanie nasila się zwykle po pandemii wywołanej przez wirus grypy A.
Jeszcze inne powikłania sercowo-naczyniowe mogą dotyczyć kobiet ciężarnych w drugim i trzecim trymestrze ciąży.

Leczenie grypy
Jeśli u pacjenta nie występują żadne inne problemy zdrowotne, zwykle nie stosuje się w przebiegu grypy szczególnego rodzaju leczenia. W przypadku grypy niepowikłanej zazwyczaj stosuje się leczenie mające na celu kontrolowanie głównych objawów wywołanych przez wirus grypy. Zaleca się obniżanie gorączki tak, aby nie osiągnęła zbyt wysokiego poziomu (zwłaszcza u dzieci), przy czym należy unikać jej gwałtownego zbijania w krótkim czasie, ponieważ może to prowadzić do znacznej utraty płynów. Najczęściej stosowane leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe - tzw. leki objawowe, czyli łagodzące objawy - nie powinny być podawane przez dłuższy czas i bez konsultacji z lekarzem, ponieważ mogą wywołać objawy niepożądane. Jako lek pierwszego wyboru należy wziąć pod uwagę paracetamol, który nie tylko obniża gorączkę, ale także zmniejsza ból głowy i mięśni. W celu zwalczania grypy może być również stosowany kwas acetylosalicylowy, którego jednak nie należy podawać dzieciom w wieku od 3 do 12 lat, ponieważ jego stosowanie w chorobie wirusowej może powodować zespół Reye'a - ciężką, choć rzadko występującą chorobę, która może prowadzić do poważnego uszkodzenia mózgu. U dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat zaleca się jedynie stosowanie paracetamolu.
Stosowanie leków przeciwkaszlowych należy rozważać indywidualnie u każdego chorego.  Powinno się je wziąć pod uwagę szczególnie wtedy, gdy kaszel jest uporczywy i uniemożliwia (szczególnie u dzieci) jedzenie i sen. W kaszlu produktywnym (mokrym) zazwyczaj są stosowane leki wykrztuśne lub mukolityczne.
Inhalacje mogą złagodzić objawy ze strony dróg oddechowych i pomóc uniknąć problemów wynikających z nadmiernej suchości błony śluzowej oraz zagęszczenia wydzieliny.
Nie należy wykluczać stosowania antybiotyków w przebiegu grypy, ale wymaga ono od lekarza wnikliwej oceny szeregu czynników, takich jak wiek pacjenta i występowanie innych chorób nasilających ryzyko powikłań bakteryjnych, oraz bardzo starannej analizy obrazu klinicznego.
Antybiotyk należy włączyć, gdy zachodzi podejrzenie powikłania bakteryjnego, sygnalizowanego przez uporczywość i nasilenie objawów, np. wysoką gorączkę utrzymującą się przez 3-5 dni, pojawienie się lub zwiększenie wytwarzania ropnej plwociny, trudności w oddychaniu.

Leki przeciwwirusowe
Znane są tylko dwa leki  przeciwwirusowe: amantadyna i rymantadyna, które są skuteczne jedynie w przypadku infekcji grypowej wywołanej przez wirus grypy typu A. Należy je jednak stosować tylko wtedy, gdy istnieje ryzyko poważnych powikłań, ponieważ mogą wywierać niepożądane działania neurologiczne i sprzyjać rozwojowi zmutowanych lekoopornych szczepów wirusowych. Ponadto, są one skuteczne tylko w 70-90% przypadków. Amantadyna  nie może być  stosowana u dzieci do ukończenia pierwszego roku życia. Amantadyna i rymantadyna (niedostępne we Włoszech) mogą być również stosowane jako środek zapobiegawczy u osób z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia powikłań pogrypowych oraz u osób, które nie mogą być szczepione. Oba leki nie blokują całkowicie zakażenia wirusem grypy, nawet jeśli nie wystąpią objawy grypy.
W 1999 roku we Włoszech został wprowadzony na rynek nowy lek o działaniu przeciwwirusowym, zanamivir, który skraca czas choroby od jednego do 2,5 dnia. Zanamivir działa na neuraminidazę (białko na zewnętrznej powierzchni wirusa, które jest niezbędne,  aby wirus mógł zainfekować komórki i uwolnić cząsteczki wirusa po replikacji w komórce), spowalniając rozprzestrzenianie się wirusa.
Lek działa na wirusy grypy zarówno A, jak i B pod warunkiem, że zostanie podany w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów. Nie należy go stosować u kobiet w ciąży ani karmiących piersią, ponieważ brak jest jak dotąd wystarczających danych, dotyczących bezpieczeństwa jego stosowania u tych pacjentów.

Inne terapie
Profilaktyczne szczepienie przeciwko grypie jest najskuteczniejszą metodą zapobiegania grypie i ograniczania jej następstw. Szczepienie jest zalecane szczególnie u osób starszych oraz u osób z wysokim ryzykiem wystąpienia ewentualnych powikłań pogrypowych, takich jak chorzy na serce, cukrzycę, astmę. Szczepienie, oprócz ochrony tych grup ryzyka, jest w stanie - o ile obejmie się nim odpowiedni odsetek poszczególnych grup zawodowych oraz populacji ogólnej - zmniejszyć możliwość jednoczesnego rozprzestrzeniania się wirusów grypy ludzkiej i ptasiej oraz przerwać łańcuch transmisji szczepów wirusa grypy, które nie noszą znamion  pandemii. Co roku na rynek jest wprowadzana szczepionka opracowana dla nowych szczepów wirusowych.

Zapobieganie
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania grypie jest szczepionka. Zaleca się szczepienie wszystkich osób z grup ryzyka, jak również osób pracujących w zamkniętych społecznościach (np. szpitale, domy opieki, szkoły) lub wykonujących zawody publiczne (np. strażacy i policjanci). Każdy, kto chce, może się zaszczepić, kupując szczepionkę w aptece za okazaniem recepty.
Oto kilka przydatnych wskazówek w przypadku wybuchu epidemii grypy dla osób, które nie były szczepione:
  • starać się unikać zakażenia, izolując się w miarę możliwości od tłumów; jest to szczególnie ważne dla osób z grup ryzyka, takich jak dzieci, osoby starsze, osoby z chorobami serca i płuc lub skrajnie osłabione;
  • często wietrzyć mieszkanie;
  • starać się utrzymać w odpowiedniej formie układ odpornościowy, stosować dietę bogatą w witaminy, mikroelementy i minerały. Wspomaganie układu odpornościowego jest szczególnie ważne w przypadku osób prowadzących stresujący tryb życia, przepracowanych czy osłabionych.
Powrót do archiwum